Now playing

sine

Tρίο EL GRECO : "Η κλασική μουσική δεν είναι μουσική υπόκρουση"

By Δημοσιευμένο Απριλίου 10, 2019

Ο Θοδωρής Ιωσηφίδης, o Φαίδωνας Μηλιάδης και o Αλέξης Καραϊσκάκης - Νάστος δημιουργούν το μουσικό σχήμα μουσικής δωματίου Trio El Greco, παρουσιάζουν το "Οι δύο Σχολές της Βιέννης" στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών και απαντούν στις ερωτήσεις μας.

Ο Σύλλογος Φίλων της Μουσικής, του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών, προσκαλούν τον Θοδωρή Ιωσηφίδη, τoν Φαίδωνα Μηλιάδη και τον Αλέξη Καραϊσκάκη - Νάστο την Παρασκευή 12 Απριλίου, εντάσσοντάς το στο επετειακό έτος Σκαλκώτα. Το Trio El Greco θα παρουσιάσει:
- Joseph Haydn: Τrio "Gypsy" για πιάνο, βιολί και βιολοντσέλο σε σολ μείζονα, αρ. 39
- Νίκος Σκαλκώτας: 8 Παραλλαγές πάνω σ’ ένα ελληνικό θέμα για πιάνο, βιολί και βιολοντσέλο
- Franz Schubert: Τρίο για πιάνο, βιολί και βιολοντσέλο αρ. 2 σε μι ύφεση μείζονα, έργο 100

Πόσο εύκολα ή πόσο δύσκολα γεφυρώνονται κλασσικές δημιουργίες του 18ου αιώνα όπως αυτές του Schubert και το φολκλορικό Gypsy του Haydn με αυτές της μοντερνιστικής κλασσικής μουσικής του 20ου του Σκαλκώτα; Είναι πρόκληση ο συνδυασμός αυτός για εσάς;

Τα ρεύματα των αρχών του 20ού αιώνα, συμπεριλαμβανομένου του δωδεκαφθογγισμού που εισήγαγε ο Σαίνμπεργκ και συνέχισε ο Σκαλκώτας, πατούν πολύ γερά στην κλασική παράδοση της δυτικής μουσικής. Η αρμονία τους συχνά είναι επέκταση της χρωματικής αρμονίας του Ρομαντισμού. Οι φόρμες είναι κοινές -στη συγκεκριμένη περίπτωση, στο έργο του Σκαλκώτα έχουμε τη δομή των παραλλαγών που μόνο νέα δεν είναι στη λόγια μουσική, εξάλλου παραλλαγές αποτελούν και το πρώτο μέρος του Τρίο του Χάυντν, που παίζουμε αμέσως πριν. Άρα τα “μοντερνιστικά” έργα από μόνα τους είναι ήδη σε διάλογο με τους κλασικούς. Το στοιχείο της λαϊκής παράδοσης, που συναντάμε στα δύο έργα του πρώτου μέρους της συναυλίας μας, τα συνδέουν ακόμα πιο στενά. Επομένως μπορεί φαινομενικά να μοιάζουν δύο έργα δύσκολα να προγραμματιστούν μαζί, αλλά τελικά τα σημεία τομής είναι περισσότερα.

Το μόνο που διαφέρει πολύ είναι το τελικό άκουσμα, είναι δύο διαφορετικοί ηχητικοί κόσμοι. Σε αυτήν την αντίθεση έγκειται η πρόκληση των ερμηνευτών να δημιουργήσουν ατμόσφαιρες με τελείως διαφορετικό υλικό. Στην ουσία, παίζοντας αυτά τα δύο έργα δίπλα δίπλα, πρέπει να αλλάξεις κόσμο μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα. Αυτό που μένει κοινό όμως είναι η σταθερή και αδιαμφισβήτητη δομή.

16462922_1209405789135355_457339076927888858_o.jpg

Ο Νίκος Σκαλκώτας έφυγε από τη ζωή χωρίς να ακούσει ποτέ κανένα από τα 170 έργα του να παίζεται, εντελώς άγνωστος. Σήμερα το όνομά του βρίσκεται ανάμεσα σε αυτά του Σαίνμπεργκ, του Στραβίνσκι ή του Σοστακόβιτς. Αισθάνεστε διαφορετική ευθύνη εκτελώντας έργα του σήμερα;

Η ευθύνη είναι ίδια σε όλα τα έργα. Η ευθύνη είναι θέμα σεβασμού στον συνθέτη και στο κείμενο που έχει αφήσει πίσω του. Σίγουρα σε συνθέτες τόσο σημαντικούς αισθάνεσαι διαρκώς ένα δέος, τα έργα δεν σταματούν ποτέ να σε υπερβαίνουν. Αν μπορούμε να θεωρήσουμε κάτι ως υποχρέωσή μας πάντως, είναι να συστήσουμε κάποια τέτοια έργα σε ένα κοινό που δεν είναι εξοικειωμένο με το ύφος τους, και να τα συστήσουμε ως κάτι προσβάσιμο, κάτι που ανοίγει ένα πεδίο εξερεύνησης για τον ακροατή. Και αυτό είναι μια ευθύνη από μόνο του, είτε το όνομα του συνθέτη είναι γνωστό είτε όχι.

Δεδομένου ότι ένα σχήμα Μουσικής Δωματίου, όπως το δικό σας, διαθέτει τη χωροταξική ευκολία των τριών ατόμων, πιστεύετε πως πέρα από τους κατ' εξοχήν κατάλληλους χώρους, μπορεί να μεταφερθεί και σε άλλους, πιο κοντά στο μέσο κοινό, χώρους; Σχεδιάζετε να πραγματοποιήσετε ένα τέτοιο άνοιγμα ή θεωρείτε πως η Μουσική Δωματίου αντιστοιχεί απολύτως σε ειδικά διαμορφωμένες αίθουσες και αντιστοίχως στο απολύτως ενημερωμένο επ'αυτής κοινό;

Κανείς από εμάς δεν πιστεύει στην αποστείρωση της παλιακής αίθουσας συναυλιών. Το έχουμε ήδη κάνει σε θέατρα αυτό το άνοιγμα. Παίζοντας στο θέατρο Σφενδόνη δύο χρονιές πριν για παράδειγμα, υπήρξε μια ευκαιρία να αποκτήσουμε καινούργιους ακροατές, ακροατές που δεν θα ήξεραν ούτε εμάς ούτε και τα έργα, αλλά είναι ανοιχτοί σε όλες τις τέχνες. Όμως τέτοιες προσπάθειες δυστυχώς χρειάζονται σημαντική χρηματοδότηση και πάρα πολύ χρόνο για να καρποφορήσουν. Έτσι, κάποιες μπορεί να σπείρουν κάτι, και άλλες να πέσουν στο κενό. Μακάρι να υπήρχε η δυνατότητα να το κάνουμε ακόμα περισσότερο και να φέρουμε τη μουσική που παίζουμε πιο κοντά σε ανθρώπους που δεν έχουν ασχοληθεί πριν. Αρκετά σημαντικός παράγοντας όμως είναι και η προκατάληψη του κοινού. Όπως εμείς δεν πιστεύουμε ότι παίζουμε για ειδικούς, έτσι και ο ακροατής πρέπει να έρθει σε επαφή με την κλασική μουσική χωρίς καμία προκατασκευασμένη ιδέα, ανοιχτός στο να ακούσει και να νιώσει κάτι πρωτόγνωρο.

16601973_1209405685802032_978535166388718726_o.jpg

Αν ρωτήσει κανείς τον μέσο Έλληνα τι μουσική ακούει, είναι πολλές οι πιθανότητες να εισπράξει ένα "τα πάντα, αναλόγως την ώρα της ημέρας". Θεωρείτε πως μέσα σε αυτή την απάντηση, μπορεί να καταφερθεί να εμπεριέχεται και η Μουσική Δωματίου; 

Η ιδιομορφία της κλασικής μουσικής είναι ότι όσο περισσότερο ασχοληθεί κάποιος, τόσο περισσότερο την ανακαλύπτει και την αγαπά. Δεν είναι μουσική υπόκρουση, δεν είναι η μουσική που θα ακούς χωρίς να την προσέχεις για να περάσει η ώρα στο αυτοκίνητο ή καθώς πλένεις πιάτα. Μπορεί να συμβεί και αυτό βέβαια, αλλά σίγουρα είναι ένα είδος που για να αρχίσεις να έχεις πραγματική επαφή μαζί του απαιτεί συγκέντρωση, και ίσως αυτό είναι που απωθεί πολλούς εν δυνάμει ακροατές. Είναι μουσική που χρειάζεται τον χρόνο μας. Για να απαντήσουμε πιο άμεσα στην ερώτηση, μπορεί να συμβεί. Αλλά είμαστε μακριά από αυτό, πρέπει να γίνει εις βάθος δουλειά στη μουσική παιδεία της χώρας από τα πολύ πρώτα στάδια για να αλλάξει η κοινή γνώμη απέναντι στην κλασική μουσική, και ακόμα περισσότερο στη μουσική δωματίου.



ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΣΑΡΑΝΤΑΠΟΡΟΥ 34 editor@acappellawebradio.com
ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ, ΑΘΗΝΑ 12134
ΕΛΛΑΔΑ
210 5766 778
Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
acappellawebradio.com

ΠΟΥ ΘΑ ΜΑΣ ΒΡΕΙΤΕ

X

Acappellawebradio.com

Απαγορεύεται ρητά η αναπαραγωγή, αναδημοσίευση, αντιγραφή, αποθήκευση, πώληση, μετάδοση, διανομή, έκδοση, εκτέλεση, «μεταφόρτωση» (download), μετάφραση, τροποποίηση με οποιονδήποτε τρόπο